Zoeken
  • Hein

CPB-directeur Pieter Hasekamp wil cryptovaluta verbieden: meer nuance

De directeur van het Centraal Planbureau (CPB) Pieter Hasekamp heeft in een essay in het Financieele Dagblad gezegd dat het kabinet bitcoin en ander cryptomunten moet verbieden: “voor een totaalverbod op productie, handel en bezit valt veel te zeggen”. Hasekamp meent dat een crash van de cryptovaluta onvermijdelijk is en dat Nederland nu moet ingrijpen. Het opiniestuk van de CPB-directeur bevat echter enkele beweringen die meer nuance verdienen.



Hasekamp is niet de enige criticus op de cryptomunten. Cryptovaluta staan over het algemeen in een negatief daglicht. De markt van cryptovaluta lijkt eenvoudig te zijn te manipuleren, is relatief tot aandelen zeer volatiel, en het gebruik van de munten leent zich voor malafide praktijken. Zo heeft laatst het Amerikaanse bedrijf Colonial Pipeline een losgeldbetaling moeten voldoen aan de Oost-Europese hackersgroep DarkSide, in Bitcoin. Een overdracht met cryptovaluta is immers anoniem.


“Voor beleggers én overheden geldt: wie als laatste in beweging komt, is de klos. Nederland moet nu de bitcoin in de ban doen”, zo eindigt Hasekamp zijn opiniestuk in het Financieele Dagblad. Hij bedoelt echter dat Nederland álle cryptovaluta in de ban moet doen. Niet alleen bitcoin. Er bestaat onder veel mensen die relatief onbekend zijn met cryptovaluta de assumptie dat bitcoin de enige cryptovaluta is. Het tegendeel is waar. Er zijn duizenden munten in omloop.


De opmerkingen in het opiniestuk dat cryptovaluta niet in het gewone betalingsverkeer worden gebruikt is ronduit onjuist. De cryptovaluta-markt is een jonge markt, mensen zijn onbekend met de technologie, en weten niet hoe zij aan de munten moeten komen. Dit weerhoudt veel potentiële beleggers om in cryptovaluta te stappen, en daarom om betalingen met de valuta te verrichten. Toch worden cryptovaluta wel reeds in het gewone betalingsverkeer gebruikt. In de Verenigde Staten is heeft PayPal het bijvoorbeeld mogelijk gemaakt om af te rekenen middels vier cryptovaluta: Bitcoin, Ethereum, Litcoin en Bitcoin Cash. Een simpele zoekopdracht op een Google laat al zien dat wereldwijd steeds meer bedrijven en winkels betalingen in cryptovaluta toestaan. Voorbeelden zijn Amazon, Burger King en Subway. Het is in Nederland ook mogelijk om te betalen in cryptovaluta. De stad Arnhem noemt zichzelf ’s werelds meest Bitcoin-vriendelijke stad. In Arnhem is het al mogelijk om bij veel restaurants, kledingwinkels en cafés te betalen met cryptovaluta. Een betaling kan eenvoudig worden verricht via het scannen van een QR-code. Er zijn ook reeds bedrijven die pinautomaten en pinpassen distribueren waarmee met cryptomunten kan worden betaald.


In Nederland zijn cryptovaluta niet een door de overheid erkend betaalmiddel. Het is desondanks niet verboden om te handelen en transacties te verrichten met de munten. Dat is anders in El Salvador. In dit Midden-Amerikaanse land is Bitcoin deze week geaccepteerd als wettig betaalmiddel. De autoritaire president van het land, Nayib Bukele, is van plan cryptocurrency ondernemers naar zijn land te halen en heeft laten weten Bitcoin klimaatneutraal te willen gaan ‘delven’. Het is overigens zo dat bitcoin een van de schoonste industrieën ter wereld is. Bitcoin miners gebruiken voor 77,6 procent duurzame energie. Het wereldwijde gemiddelde van alle andere industrieën samen is 18,2 procent. De oorzaak is dat schone energie vaak simpelweg goedkoper wordt aangeboden.


Cryptovaluta langs de meetlat


Hasekamp legt in zijn artikel fiduciair geld, of zoals hij het noemt ‘overheidsgeld’, en cryptovaluta aan de meetlat van de drie functies van geld. Geld heeft drie functies: rekeneenheid, betaalmiddel en waardeopslag. De CBR-directeur vindt cryptovaluta ongeschikt als rekeneenheid en betaalmiddel. Toch dient er nuance te worden aangebracht aan de argumenten van Hasekamp.


Eerst wordt de waardevastheid van fiduciair geld en cryptovaluta vergeleken. Het bekende inflatieprobleem van fiduciair geld wordt in één zin besproken, maar vormt een groot probleem voor de huidige economie en is een van dé belangrijkste redenen dat de aandelenmarkt en de huizenmarkt op het moment ongekend hoog staan. Het ECB beleid en het beleid van centrale banken om meer liquiditeit te creëren stuurt de economie richting een pad waarin de inflatie enkel zal toenemen. Het is zelfs zo ver gekomen dat inmiddels banken negatieve rente doorrekenen aan hun cliënten. Sparen kost geld. De vraag is echter of bitcoin een gedegen alternatief is op fiduciair geld. Het valt niet te ontkennen dat het niet waarschijnlijk is dat Bitcoin, zolang de volatiliteit van de munteenheid doorzet, als een goed alternatief voor fiduciair geld kan worden gezien. Bitcoin kan op dit moment beter worden gezien als een belegging dan als een stabiele nationale munteenheid. Dit betekent echter niet dat er geen stabiele cryptovaluta zijn waarmee kan worden betaald. Zo worden er steeds meer stabiele cryptovaluta op de markt gebracht. Zo kan worden betaald met de USDT of DAI. Dit zijn beide cryptovaluta die altijd dezelfde waarde proberen te behouden (namelijk één dollar) en worden gedekt door de dollar.


Hasekamp gaat ook in op het aspect van de waardeopslag. Hij noemt hierbij de veiligheid en waardevastheid als essentiële elementen voor het gebruik van geld als waardeopslag. Het handelen in cryptovaluta is volledig anoniem en verloopt via de blockchain, een grootboek waarin alle transacties worden bijgehouden. De verificatie van de transacties verloopt foutloos. Dit is een enorm voordeel. Cryptovaluta zijn daarom niet fraudegevoelig. De anonimiteit kan echter wel, zoals Hasekamp benoemd, worden gezien als een nadeel, omdat het opsporen van criminaliteit daarmee wordt bemoeilijkt. Al dient te worden benoemd dat het adres via welke een transactie verloopt niet onbekend is. De FBI heeft bijvoorbeeld recentelijk het adres via welke de losgeldbetaling van Colonial Pipeline verliep weten op te sporen en heeft het geld kunnen retourneren.


De ‘cryptozeepbel’: meer nuance


Het afschrijven van cryptovaluta als een bubbel verdient meer nuance. Het is echter niet geheel onlogisch dat sceptisch wordt gestaan tegenover cryptomunten. Het is niet tastbaar en er is, in tegenstelling tot aandelen, over het algemeen geen directe waarde aan verbonden. Het is ook waar dat een overgroot deel van de cryptomunten waardeloos zijn. Er zijn daarentegen ook aantal munten die de waarde vertegenwoordigen van een bepaald systeem, namelijk de blockchain, én daarbij ook een werkelijk nut hebben. Hun waarde is niet enkel gebaseerd op een tijdelijke hype, zoals bij Dogecoin. Zo kunnen door middel van het bitcoin netwerk eenvoudig transacties worden verricht waarbij de transactiekosten heel laag zijn. Dit kan verandering brengen in het welvaartsniveau van honderdduizenden mensen wereldwijd die geen toegang hebben tot financiële diensten, of hier een onredelijk hoog bedrag voor moeten betalen. Een ander voorbeeld: de ontwikkelaar van cryptomunt Cardano, Input Output Hong Kong (IOHK), heeft een samenwerkingsverband gesloten met de Ethiopische regeling om op Cardano gebaseerde technologie te gebruiken om het onderwijssysteem van het land te revolutioneren. Dit zijn twee voorbeelden van tal van werkelijke toepassingen van cryptovaluta in het echte leven. Cryptomunten afschrijven en verbannen is dan ook onterecht.


Cryptovaluta hebben overigens inmiddels heel wat bubbels overleefd. Grote procentuele dalingen zijn de cryptomunten niet vreemd. Uit data van Bitstamp blijkt dat bijvoorbeeld bitcoin al heel wat grote waarde schommelingen heeft overleefd. Dat is niet vreemd in een jonge markt. De markt verdient een kans om zich te ontwikkelen, want de technologie erachter is veelbelovend. De opmerking van Hasekamp dat “hoe langer we wachten, hoe groter de negatieve gevolgen van de uiteindelijke crash” is niet onbegrijpelijk, maar in acht moet worden genomen dat deze crashes al meermaals hebben plaatsgevonden en dit niet onnatuurlijk is in een jonge markt.



Ook moet er rekening mee worden gehouden dat steeds meer financiële instellingen investeren in cryptovaluta. Instellingen als JPMorgan en Goldman Sachs en verschillende andere banken in de Verenigde Staten investeren al in de munten, en bieden ze aan hun cliënten aan. Daarnaast investeren tal van bedrijven in de digitale valuta. Bedrijven als Tesla, Microstrategy en Galaxy Digital Holdings zijn drie voorbeelden van tal van bedrijven die ook in de nieuwe markt investeren.


Conclusie


De cryptovaluta-markt is een relatief jonge markt die op weg is naar volwassenheid. Cryptovaluta worden steeds meer gebruikt in het reguliere betalingsverkeer en het aantal gerenommeerde investeerders in cryptovaluta neemt eveneens steeds meer toe. Hoewel het gebruik van bitcoin als nationale munteenheid vanwege de hoge volatiliteit niet aangeraden is, vertegenwoordigen veel cryptovaluta zeker een bepaalde waarde.


Het is echter niet onbegrijpelijk dat Hasekamp een kritische noot bij cryptovaluta plaatst. De munten worden door de anonimiteit die gepaard gaat met een transactie vaak gebruikt voor criminele activiteiten. Een ander risico met cryptovaluta is dat onkundige mensen zonder begeleiding in de markt stappen en hun investering verliezen. Hoewel deze problemen gepaard gaan met de cryptovaluta-markt, is dat niet genoeg reden om de munten te verbannen. Cryptocurrency en de blockchain technologie brengen veel voordelen met zich mee, welke eveneens toepassing vinden in de echte wereld. In plaats van cryptovaluta te verbannen, kan beter worden gezocht naar oplossing om de problemen die gepaard gaan met de munten te mitigeren en zowel de technologie als de toepassing daarvan verder uit te breiden.

47 keer bekeken